Định mức tiêu hao nhiên liệu xe tải là mức tham chiếu để nhà xe đối chiếu lượng dầu với đường đã chạy. Con số này có ích khi được đặt từ dữ liệu đủ tin cậy và điều kiện tương đồng. Chỉ nhìn một lần đổ nhiều hơn dự kiến chưa đủ để kết luận xe tốn dầu bất thường hoặc người lái làm sai.
Nội dung dưới đây tập trung vào phép đo lít / 100 km, cách dựng mức ban đầu và kiểm tra khi xuất hiện chênh lệch. Việc cộng tiền dầu vào kết quả chuyến được trình bày riêng ở bài quản lý chi phí vận tải. Cần tách câu hỏi xe dùng bao nhiêu lít với câu hỏi chuyến đã chi bao nhiêu tiền. Nếu một lần đổ dầu cần tính vào lần giao hàng cụ thể, xem phần mềm quản lý chuyến xe để đối chiếu khoản dầu đã gắn trước khi tổng hợp chi phí.
Hiểu đơn vị trước khi đặt con số tham chiếu
Lít / 100 km biểu thị lượng nhiên liệu tương ứng với một trăm kilômét xe di chuyển. Phép tính lấy lượng dầu tiêu thụ chia quãng đường rồi nhân 100. Muốn kết quả có ý nghĩa, lượng dầu phải thuộc cùng khoảng đường đang xét. Tiền mua nhiên liệu không thay được số lít vì đơn giá có thể khác giữa hai lần mua. Tương tự, cước chuyến cao hay thấp không nói được động cơ đã dùng nhiều dầu hay ít.
Không nên chọn một định mức chung cho cả đội chỉ để bảng nhìn gọn. Cấu hình xe, tải thực chở và điều kiện tuyến đều ảnh hưởng đến kết quả. Nhà xe cần xem tham chiếu là điểm bắt đầu để hỏi nguyên nhân, không phải con số đúng tuyệt đối cho mọi lượt chạy. Khi so hai chiếc, hãy ghi rõ chúng đang chở loại hàng nào và chạy trong điều kiện gì.
Dựng mức ban đầu từ hãng và các lượt kiểm chứng
Tra thông số hãng dành cho chiếc xe để có căn cứ khởi đầu, đồng thời đọc điều kiện đo đi kèm. Sau đó chọn những lượt chạy có dữ liệu rõ để kiểm chứng ngoài thực tế. Nên có quan sát khi có tải và khi xe rỗng, đồng thời nhận diện tuyến bằng phẳng hay nhiều dốc. Không gộp các trường hợp quá khác nhau rồi coi số trung bình là chuẩn của mọi chuyến.
Văn phòng có thể lập bảng phân tích bên ngoài để ghi tải, tuyến và điều kiện đáng chú ý của các lượt thử. Phần ghi này là cách tổ chức công việc của nhà xe, không có nghĩa phần mềm tự nhận biết tải hoặc tự phân loại điều kiện đường. Khi đủ căn cứ, chốt mức tham chiếu theo từng xe và thống nhất người được quyết định thay đổi. Giữ lại dữ liệu đã dùng để lần sau giải thích được vì sao chọn mức đó.
Đo bằng hai lần đổ đầy bình có cùng căn cứ
- Lần đầu đổ đầy bình theo cách thống nhất, ghi km đồng hồ và lưu căn cứ số lít mua; đây là điểm bắt đầu quan sát.
- Cho xe chạy trong điều kiện đã ghi nhận, giữ đầy đủ thông tin những lần tiếp dầu phát sinh giữa khoảng đo.
- Ở điểm cuối, đổ đầy trở lại và ghi km mới cùng lượng dầu đã bổ sung để phục hồi mức đầy tương đương.
- Lấy km cuối trừ km đầu; dùng lượng tiêu thụ của cả khoảng, kể cả các lần tiếp thêm ở giữa, để tính trên 100 km.
- Kiểm lại cách đổ và ghi chép trước khi so kết quả với mức tham chiếu của chiếc xe.
Nếu có lần chỉ đổ một phần, không xem riêng lượng vừa mua là lượng đã tiêu thụ từ lần trước. Cần gom khoảng đo từ điểm đầy đã biết tới điểm đầy được xác nhận sau đó. Trường hợp không xác định được hai mức bình tương đương, đánh dấu số đo cần kiểm thay vì dùng ngay để điều chỉnh định mức.
Ví dụ tính và đọc phần chênh đúng cách
Ví dụ giả định: xe bắt đầu ở 125.000 km với bình đầy. Tới 125.600 km, xe được đổ đầy lại bằng 156 lít và không có lần tiếp dầu ở giữa. Quãng đường trong ví dụ là 600 km; mức đo được bằng 156 chia 600 nhân 100, tức 26 lít / 100 km. Đây chỉ là dữ liệu minh họa phép tính, không phải mức tiêu hao chuẩn cho một dòng xe.
Nếu tham chiếu giả định của chiếc xe là 24 lít / 100 km, lượng tương ứng với quãng đường trên là 144 lít. Phần cao hơn trong ví dụ là 12 lít. Không nên đổi ngay tham chiếu thành 26 chỉ để lần này hết báo lệch. Trước hết phải hỏi lượt chạy có cùng tải, tuyến và cách đo với dữ liệu dùng khi đặt mức 24 hay không.
| Thành phần ví dụ | Giá trị giả định | Ý nghĩa khi kiểm |
|---|---|---|
| Khoảng đường giữa hai điểm đầy | 600 km | Mẫu số của phép tính |
| Dầu phục hồi mức đầy ở cuối | 156 lít | Lượng dùng cho khoảng đang xét |
| Mức đo trên đường | 26 lít / 100 km | Kết quả từ dữ liệu ví dụ |
| Chênh với tham chiếu giả định | 12 lít trên cả khoảng | Tín hiệu cần tìm căn cứ |
Những điều kiện khiến hai lượt chạy khác nhau
Tải hàng làm thay đổi yêu cầu vận hành của xe. Đường đèo, dừng chờ trong chỗ kẹt xe và việc sử dụng máy lạnh cũng khiến cùng một quãng đường có mức tiêu thụ khác. Thói quen điều khiển của tài xế là một yếu tố nên trao đổi, nhưng không thể tách khỏi điều kiện giao thông và tình trạng kỹ thuật. Vì vậy bảng đối chiếu cần đặt các lượt có hoàn cảnh gần nhau cạnh nhau.
Khi số liệu vượt, kiểm lần lượt km ghi nhầm, số lít sai, lần đổ cuối chưa đầy tương đương và lượt tiếp thêm bị bỏ sót. Tiếp đó hỏi về tải, tuyến, thời gian chờ và dấu hiệu xe cần kiểm tra. Nếu nghi vấn kỹ thuật, nhờ gara đánh giá. Cảnh báo chỉ chỉ ra khoảng cần xem lại; không dùng một phép tính thiếu căn cứ để kết luận gian lận hoặc quy trách nhiệm cho người lái.
Khi nào giữ mức cũ, khi nào xem xét điều chỉnh
Giữ mức hiện tại nếu sai lệch đến từ ghi chép nhầm hoặc một lượt chạy khác điều kiện thông thường. Sau khi sửa dữ liệu, tính lại trước khi quyết định. Chỉ cân nhắc đổi khi nhiều khoảng đo đáng tin cho thấy điều kiện vận hành đã thay đổi ổn định, hoặc sau thay đổi kỹ thuật được xác nhận. Ghi ngày áp dụng cùng lý do vào hồ sơ quản trị để việc đối chiếu kỳ sau có căn cứ.
BlueSail lưu một định mức dầu theo hồ sơ xe. Sổ dầu nhận xe, người lái, chuyến nếu có, ngày, km, lít, tiền và nơi mua. Quy tắc nhập không cho km lùi giúp hạn chế một nhóm lỗi; nó không phát hiện được mọi trường hợp ghi nhầm số lớn hơn thực tế. Văn phòng vẫn cần so đồng hồ và chứng cứ mua dầu trước khi coi dữ liệu là đã kiểm.
Phép tính trên màn hình dựa vào giả định các lần đổ đầy bình. Khi kết quả cao hơn tham chiếu, nhãn Vượt định mức xuất hiện ở sổ dầu, Tổng quan và xe. Xem phần mềm quản lý đội xe để hiểu cách lưu hồ sơ; phần mềm quản lý vận tải nhà xe trình bày việc nối thông tin ấy với chuyến hàng. Phân hệ không có cảm biến dầu, GPS hoặc thẻ dầu để đo tự động, nên chất lượng ghi chép vẫn là căn cứ chính.
Hỏi đáp
Chỉ biết số tiền mua dầu có tính chính xác được không?
Cần có số lít và quãng đường tương ứng. Nếu suy số lít từ tiền, phải kiểm đúng đơn giá của lần mua đó. Tốt hơn là ghi lượng trên chứng từ mua để tránh lấy giá của hôm khác làm sai phép đo.
Thấy Vượt định mức có nên trừ tiền người lái ngay?
Nên kiểm chứng dữ liệu và hoàn cảnh chuyến trước. Bình đổ chưa tương đương, sai km hay xe có vấn đề đều có thể làm kết quả lệch. Nhãn cảnh báo không xác nhận hành vi gian lận và không thay cho trao đổi có căn cứ.
Xe đổi sang tuyến dốc thì có tự đổi tham chiếu không?
BlueSail giữ mức do người phụ trách nhập cho từng xe, không tự đo tuyến để chọn chuẩn khác. Nhà xe cần xem nhiều lượt đủ tin cậy, xác nhận điều kiện mới rồi quyết định có sửa mức lưu hay tiếp tục theo dõi.