Nếu văn phòng đang tự lập file, hướng dẫn quản lý máy móc thiết bị bằng Excel gợi ý cách nối bảng giờ với hồ sơ, điều động và sửa chữa.
Với doanh nghiệp cho thuê máy công trình, giờ máy là tiền. Mỗi giờ ghi thiếu là doanh thu mất, mỗi giờ ghi sai là một lần tranh cãi với khách, và mỗi ngày máy nằm không là chi phí chạy mất.
Bài này đi qua cả chuỗi việc: ghi nhật trình, tính tiền, nghiệm thu, thu tiền, bảo dưỡng, và các chỉ số nên theo dõi hằng tuần. Xem nhật trình máy công trình, cách tính tiền thuê máy và quản lý máy móc thiết bị.
Muốn giao trách nhiệm theo dõi sau khi có số giờ, hãy xem cách định nghĩa KPI cho đội máy với kỳ rà số và ngưỡng nội bộ.
Để kiểm riêng nhiên liệu, bài lập định mức và đối chiếu dầu từng máy đi vào chứng từ, bên cấp dầu và cách xử lý hao bất thường. Khi đã thống nhất số giờ với khách, dùng nghiệm thu thanh toán máy công trình để chọn khối lượng từng đợt và theo dõi khoản khách còn nợ.
Vì sao nhật trình giấy gây thất thu
- Về văn phòng trễ: cuối tuần hoặc cuối tháng mới gom, lúc đó thiếu ngày thì khó nhớ lại.
- Dễ thất lạc, dễ sửa, chữ khó đọc.
- Không gắn với công trình và khách: một máy làm cho nhiều khách trong tháng thì chia giờ bằng tay.
- Không có bằng chứng khi khách hỏi lại giờ máy.
Một dòng nhật trình tốt cần những gì
Mỗi dòng nên là một máy, một ngày, một công trình, gồm:
- Giờ làm theo buổi: sáng, chiều, tối (tách buổi giúp đối chiếu với phiếu của khách).
- Lái máy, đơn giá áp dụng.
- Dầu: nhập số tiền, nhà cung cấp; số lít chỉ ước theo giá dầu ngày.
- Ăn uống, lưu trú, phụ cấp, chi khác.
- Ảnh phiếu công việc có chữ ký của người theo dõi phía khách.
Một máy không được điều động ở hai công trình cùng ngày. Dùng tách dòng khi cần đối chiếu phần giờ hoặc đưa phần dư sang đợt nghiệm thu sau.
Ghi mỗi ngày và bắt ngày thiếu ngay
Quy tắc quan trọng nhất là ghi trong ngày. Mỗi sáng, văn phòng xem danh sách máy đang ở công trình hôm qua mà chưa có nhật trình để nhắc ngay. Văn phòng hoặc chủ nhập; vai trò Thợ máy mặc định chỉ xem, không có quy trình duyệt nhật trình.
Đơn giá: theo hợp đồng công trình, không theo trí nhớ
Mỗi công trình có bảng giá hợp đồng theo loại máy. Dòng nhật trình mới lấy đơn giá từ hợp đồng của công trình; không có giá trong bảng giá công trình thì lấy giá giờ của máy. Khi bảng giá đổi, dòng đã ghi giữ đơn giá cũ để không làm sai số tiền đã đối chiếu. Thành tiền tính theo phút để không mất lẻ giờ.
Nghiệm thu theo đợt
- Chọn khách (và công trình nếu cần), lấy các dòng chưa chốt trong kỳ.
- Nếu khách chỉ duyệt một số giờ nhất định, ốp khối lượng: chốt các dòng cũ nhất trước, dòng cuối dư thì tách phần dư sang đợt sau.
- Cộng phụ thu (vận chuyển máy, phát sinh) và VAT.
- Chốt đợt: các dòng đã chốt bị khóa, không sửa được nữa.
- In hồ sơ thanh toán: đề nghị thanh toán, biên bản nghiệm thu giá trị, biên bản xác nhận khối lượng, đối chiếu công nợ, bảng kê chi tiết, phiếu công việc kèm ảnh.
Theo dõi công nợ thuê máy
Công nợ mỗi khách bằng dư đầu kỳ cộng các đợt nghiệm thu trừ tiền đã thu. Khách thường trả lẻ, không theo đợt; cách đơn giản là trừ tiền thu vào dư đầu kỳ trước, rồi vào các đợt cũ nhất. Mỗi đợt khi đó hiện rõ đã thu, còn lại.
Hai báo cáo nên xem hằng tuần: tuổi nợ (0–30, 31–60, 61–90, trên 90 ngày tính từ ngày nghiệm thu) và sổ chi tiết công nợ từng khách để gửi đối chiếu.
Bảo dưỡng theo giờ máy
Giờ máy cũng là căn cứ bảo dưỡng. Giờ máy hiện tại ước bằng lần đọc đồng hồ gần nhất cộng các giờ nhật trình sau ngày đọc. Đặt chu kỳ bảo dưỡng (ví dụ mỗi 250 giờ), và cảnh báo khi máy còn khoảng 25 giờ tới mốc. Giấy tờ có hạn của máy (đăng kiểm, bảo hiểm) nên được nhắc trước 30 ngày.
Năm chỉ số nên theo dõi hằng tuần
| Chỉ số | Cách tính | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Giờ máy mỗi ngày | Tổng giờ / số ngày máy ở công trình | Máy có được dùng hết công suất không |
| Máy rảnh | Số máy đang dùng không có nhật trình từ 7 ngày | Máy nằm không, cần điều động |
| Lít dầu mỗi giờ | Tổng lít ước theo giá dầu ngày / tổng giờ, so với định mức | Phát hiện hao dầu bất thường |
| Ngày thiếu nhật trình | Số ngày máy ở công trình mà chưa ghi | Rủi ro thất thu |
| Nợ quá 60 ngày | Tổng nợ ở các nhóm tuổi trên 60 ngày | Ưu tiên đòi nợ |
Phần mềm quản lý cho thuê máy công trình của BlueSail ERP nối nhật trình, nghiệm thu và công nợ, với phí 400.000 đ một năm cho mỗi chi nhánh, không tính theo số người dùng, đã gồm chỉnh theo yêu cầu và hỗ trợ. Các chỉ số quản trị tự lập cần thống nhất cách tính và đối chiếu với dữ liệu thực tế.
Điều động: một máy, một công trình mỗi ngày
Nhật trình chỉ đúng khi biết máy đang ở đâu. Mỗi lần điều máy tới công trình, ghi ngày bắt đầu, thợ đi kèm và phí vận chuyển máy; rút máy về thì ghi ngày kết thúc.
Một máy không ở hai công trình cùng ngày. Khi đổi công trình, văn phòng cần đối chiếu ngày kết thúc điều động cũ và ngày bắt đầu mới. Nhật trình tự lấy công trình và thợ theo điều động ngày đó; Tổng quan báo máy ở công trình hôm qua nhưng chưa có nhật trình.
Theo dõi dầu theo giờ máy
Dầu là khoản chi lớn của đội máy. Nhập tiền dầu và nhà cung cấp ngay trên dòng nhật trình; phần mềm dùng giá dầu ngày để ước số lít, rồi so lít/giờ với định mức. Số lít là ước tính, không phải lượng đo thực cấp; không quản lý tồn kho dầu. Nếu tỷ lệ ước tính vượt định mức liên tục, cần kiểm tra máy, số giờ đã ghi và căn cứ khoản chi trước khi kết luận nguyên nhân.
Mẫu nhật trình tối thiểu
| Cột | Ví dụ | Vì sao cần |
|---|---|---|
| Ngày | 07/11 | Gom theo kỳ thanh toán |
| Máy | MX-03 (máy xúc) | Tính đơn giá, bảo dưỡng |
| Công trình | Đường nội bộ khu B | Chia giờ đúng khách |
| Sáng / Chiều / Tối | 4 / 4 / 0 giờ | Đối chiếu phiếu của khách |
| Lái máy | Thợ lái chính của máy | Tính phụ cấp, chấm công |
| Dầu | Ví dụ tiền dầu 1.200.000 đ, giá dầu ngày dùng để ước lít | Lít ước mỗi giờ, bảng dầu theo nhà cung cấp |
| Ảnh phiếu | Phiếu có chữ ký | Bằng chứng khi nghiệm thu |
Sai lầm hay gặp
- Ghi tổng giờ cả ngày, không tách buổi, nên không đối chiếu được với phiếu của khách.
- Sửa nhật trình đã nghiệm thu để khớp số khách duyệt, làm lệch số tiền đã chốt.
- Không ghi phí vận chuyển máy khi điều động, mất khoản phụ thu.
- Bảo dưỡng theo lịch tháng thay vì theo giờ máy thực tế.
- Thu tiền lẻ của khách mà không gắn được vào đợt nào, nên không biết đợt nào còn nợ.
Hỏi đáp
Nên ghi giờ máy theo ngày hay theo ca?
Theo ngày, tách buổi sáng, chiều, tối. Mỗi dòng gắn một máy, một công trình để chia giờ đúng cho từng khách.
Khách chỉ duyệt ít giờ hơn số giờ ghi thì xử lý thế nào?
Chốt số giờ khách duyệt vào đợt nghiệm thu này, phần dư để sang đợt sau thay vì sửa nhật trình.
Bao lâu bảo dưỡng máy công trình một lần?
Theo khuyến cáo của hãng cho từng loại máy, thường tính theo số giờ máy. Đặt chu kỳ theo giờ và nhắc trước khi tới mốc.