ERP là viết tắt của Enterprise Resource Planning, dịch là hoạch định nguồn lực doanh nghiệp. Nói đơn giản, ERP là một phần mềm gom các việc quản lý của doanh nghiệp vào một chỗ: bán hàng, mua hàng, kho, khách hàng, nhân sự, lương, kế toán.
Tên gọi nghe to tát, nhưng ý tưởng cốt lõi rất gần gũi: mỗi việc chỉ ghi một lần, mọi bộ phận cùng nhìn thấy cùng một con số. Bài này giải thích ERP bằng ngôn ngữ của chủ doanh nghiệp, không cần biết công nghệ.
ERP là gì, nói trong một phút
Hãy hình dung một cửa hàng chưa có ERP. Thu ngân dùng phần mềm bán hàng, thủ kho giữ một file Excel, kế toán dùng phần mềm kế toán riêng, nhân sự chấm công bằng giấy. Mỗi nơi một cuốn sổ. Cuối tháng, ai đó phải gom tất cả lại, nhập lại, đối chiếu, và gần như lần nào cũng có chỗ lệch.
ERP thay các cuốn sổ rời rạc đó bằng một cơ sở dữ liệu chung. Khi hoàn tất một đơn BlueSail, hàng tồn được cập nhật và khách đã gắn vào đơn được tích điểm; phần sổ sách dùng khi bật Kế toán. Không ai phải nhập lại, nên số liệu khớp nhau ngay từ đầu.
ERP gồm những phân hệ nào?
Mỗi ERP chia chức năng thành các phân hệ (module). Doanh nghiệp nhỏ thường cần những phân hệ sau:
- Bán hàng: tạo đơn, nhận thanh toán, hủy món có lý do và mở hoặc đóng ca.
- Mua hàng: đơn đặt hàng nhà cung cấp, phiếu nhập, công nợ phải trả.
- Kho: tồn kho theo cửa hàng, theo lô và hạn dùng, kiểm kê, chuyển kho.
- Khách hàng: hồ sơ khách, công nợ phải thu, tích điểm, khuyến mãi.
- Nhân sự và lương: lịch ca, chấm công, nghỉ phép, bảng lương, bảo hiểm, thuế thu nhập cá nhân.
- Kế toán: sổ nhật ký, báo cáo lãi lỗ, bảng cân đối, khóa sổ theo kỳ.
- Phân hệ theo ngành: quán ăn (bàn, bếp), vận tải (chuyến xe), cho thuê máy (giờ máy), sản xuất suất ăn.
Bạn không cần dùng hết ngay. Phần lớn doanh nghiệp bắt đầu với bán hàng và kho, rồi bật thêm nhân sự, kế toán khi đã quen. Nếu muốn chuyển việc trả lương sang cùng hệ thống, xem phần mềm tính lương để biết dữ liệu nào đi từ Nhân sự vào phiếu lương.
Một đơn hàng đi qua ERP như thế nào?
Ví dụ một khách quen mua tại quầy và thanh toán đủ tiền. Với BlueSail ERP, nhân viên lần lượt kiểm các bước sau để đơn, hàng và tiền được ghi nhận:
- Thu ngân chọn sản phẩm, gắn khách theo số điện thoại và xác định tổng cần trả.
- Khách trả bằng tiền mặt, thẻ hoặc chuyển khoản; một đơn có thể tách nhiều cách thanh toán.
- Đơn hoàn tất: kho trừ hàng theo lô hết hạn trước, ghi giá vốn vào từng dòng.
- Tiền bán bằng tiền mặt được dùng để đối chiếu với số đếm lúc đóng ca.
- Khách được cộng điểm thành viên theo số tiền đã trả.
- Nếu bật kế toán, bút toán doanh thu, thuế, giá vốn tự ghi vào sổ.
Không bước nào phải nhập lại bằng tay. Đó là khác biệt lớn nhất giữa ERP và việc dùng nhiều phần mềm rời rạc. Để hình dung phần ghi sổ trong ERP, xem phần mềm kế toán doanh nghiệp nhỏ và các nghiệp vụ tạo bút toán sau khi bật phân hệ.
ERP khác Excel, phần mềm bán hàng, phần mềm kế toán ở đâu?
| Excel | Phần mềm bán hàng | Phần mềm kế toán | ERP | |
|---|---|---|---|---|
| Phạm vi | Tùy người lập | Quầy thu ngân, kho đơn giản | Sổ sách, thuế | Cả doanh nghiệp |
| Nhập liệu | Nhập tay, dễ sai | Một lần ở quầy | Nhập lại từ chứng từ | Một lần, mọi phần dùng chung |
| Phân quyền | Khó | Có, theo cửa hàng | Có, theo kế toán | Theo vai trò và cửa hàng |
| Nhật ký ai sửa gì | Không | Thường có | Có | Có |
| Lãi lỗ tức thời | Phải tự tính | Thường chỉ doanh thu | Sau khi nhập đủ | Có ngay |
Lợi ích thật sự với doanh nghiệp nhỏ
- Một con số duy nhất: tồn kho, doanh thu, công nợ không còn mỗi người một số.
- Kiểm soát: giảm giá lớn cần duyệt, tiền két lệch phải ghi lý do, ai sửa gì đều có nhật ký.
- Tiết kiệm thời gian: bảng lương, công nợ, báo cáo cuối tháng không phải làm tay.
- Theo dõi trong ngày: xem doanh thu theo giờ, từng cửa hàng và nhóm tám món đứng đầu trên Tổng quan để kiểm nhịp bán.
- Dễ mở rộng: mở thêm chi nhánh chỉ là thêm một cửa hàng trên phần mềm.
Khi nào doanh nghiệp nhỏ nên dùng ERP?
Không phải doanh nghiệp nào cũng cần ERP ngay. Một cửa hàng một người, ít mặt hàng, vẫn có thể dùng sổ tay. Nhưng nếu bạn gặp từ hai dấu hiệu dưới đây trở lên, ERP thường tiết kiệm nhiều hơn số tiền bỏ ra:
- Có từ hai người trở lên cùng nhập liệu.
- Có kho hàng hoặc nguyên liệu cần theo dõi tồn, hạn dùng.
- Có nhiều hơn một cửa hàng, một xe, một công trình.
- Có khách mua chịu, nhà cung cấp cho nợ.
- Mỗi tháng mất nhiều ngày để tổng hợp số liệu và tính lương.
- Không biết chắc tháng này lãi hay lỗ.
Vì sao ERP thường đắt, và có cách nào rẻ hơn?
ERP cho doanh nghiệp lớn đắt vì ba lý do: bản quyền tính theo từng người dùng, dự án triển khai kéo dài nhiều tháng do phải chỉnh nhiều, và phí bảo trì hằng năm. Doanh nghiệp nhỏ không cần quy mô đó, nhưng vẫn cần phần mềm khớp với cách mình làm.
Cách rẻ hơn là dùng một ERP có sẵn nền chung cho nhiều ngành, chạy trên trình duyệt, rồi chỉnh thêm phần riêng của doanh nghiệp bằng công cụ tùy biến. BlueSail ERP làm theo cách này với mức phí 400.000 đ một năm cho mỗi chi nhánh, đã gồm phần chỉnh theo yêu cầu. Xem chi tiết ở bảng giá và cách viết ERP theo yêu cầu.
Năm câu nên hỏi trước khi chọn ERP
- Tổng chi phí mỗi năm là bao nhiêu, có tính theo người dùng, theo chi nhánh không?
- Phần mềm có chỉnh theo cách làm của tôi được không, ai chỉnh, mất bao lâu, có tốn thêm không?
- Dữ liệu của tôi có xuất ra được toàn bộ không, nếu tôi ngừng dùng thì sao?
- Ai hỗ trợ khi có lỗi, liên hệ bằng cách nào?
- Dữ liệu được bảo vệ thế nào, có tách riêng với doanh nghiệp khác không?
Khi đã chọn được phần mềm, đọc tiếp cách chuyển từ Excel sang ERP để việc chuyển đổi không làm gián đoạn kinh doanh.
Hỏi đáp
ERP viết tắt của từ gì?
ERP là viết tắt của Enterprise Resource Planning, nghĩa là hoạch định nguồn lực doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nhỏ có cần ERP không?
Cần khi có nhiều người cùng nhập liệu, có kho, có nhiều cửa hàng hoặc mất nhiều thời gian tổng hợp số liệu mỗi tháng. Một cửa hàng một người, ít mặt hàng thì chưa cần.
ERP và phần mềm kế toán khác nhau thế nào?
ERP quản lý cả nghiệp vụ như bán hàng, nhập kho và chấm công. Trong BlueSail, lượt công hợp lệ là dữ liệu đầu vào để tính lương. Nghiệp vụ chi lương tạo bút toán tự động khi doanh nghiệp bật Kế toán.