Quản lý chi phí vận tải bắt đầu từ việc biết tiền chi cho chuyến nào, xe nào và kỳ nào. Nếu chỉ gom mọi khoản theo ngày trả tiền, một xe vừa bảo dưỡng có thể trông lỗ nặng trong khi các chuyến trước lại có vẻ lãi quá cao. Chủ nhà xe cần hai góc nhìn để hiểu cả hiệu quả chuyến lẫn khoản nuôi xe.
Bài này hướng dẫn phân nhóm, lập bảng theo dõi và kiểm dữ liệu dầu. Các con số là ví dụ giả định cho phép tính. Muốn nối các việc đó với khách, người lái và tiền cước, xem phần mềm quản lý vận tải nhà xe trước khi chọn báo cáo để dùng mỗi tuần.
Chia khoản chi theo nơi phát sinh
Chi trực tiếp theo chuyến gồm dầu, cầu đường, bốc xếp, ăn uống, phụ cấp và các khoản khác phục vụ lần chở hàng đó. Mỗi khoản cần có ngày, số tiền, người cung cấp thông tin và chuyến liên quan. Ghi càng gần lúc phát sinh càng dễ hỏi lại. Một dòng ghi chung chi đường mà không nêu nội dung sẽ khó phân tích khi hai chuyến cùng tuyến chênh chi phí.
Chi theo xe gồm sửa chữa và dầu ngoài chuyến; khấu hao cũng cần được xem khi đánh giá đầy đủ việc sử dụng xe. Đừng chia một khoản sửa lớn vào một chuyến bất kỳ chỉ để khép sổ. Có thể giữ khoản đó ở góc nhìn xe trong kỳ và ghi rõ phạm vi của kết quả. BlueSail chưa tính khấu hao xe, nên báo cáo hiện có không thay cho phép tính lợi nhuận đầy đủ đã gồm khoản này.
Lập bảng mẫu có thể truy ngược
Bảng theo dõi nên giúp người khác tìm về lần ghi gốc, không chỉ nhìn tổng. Ví dụ cấu trúc dưới đây dùng các biển số và mã mô tả giả định. Nhà xe có thể thêm cột người kiểm trong file làm việc bên ngoài, nhưng không nên suy ra phần mềm đã có mọi cột của bảng minh họa. Quan trọng là mỗi khoản có một vị trí và tránh ghi hai lần.
| Dòng mẫu | Phạm vi | Căn cứ cần lưu | Cách kiểm |
|---|---|---|---|
| Dầu trong chuyến ví dụ A | Chuyến và xe được chọn | Ngày, km, lít, tiền | So với sổ dầu gắn chuyến |
| Phí cầu đường ví dụ A | Chi phí chuyến | Ngày và số tiền | So tuyến thực tế đã chạy |
| Thay dầu tại gara ví dụ B | Sửa chữa của xe | Ngày, km, gara, nội dung | Kiểm phiếu và lịch kế tiếp |
| Dầu chạy ngoài chuyến ví dụ C | Chi phí riêng của xe | Lần đổ và lý do sử dụng | Đối chiếu khi xem lãi xe |
Với khoản chưa rõ chuyến, giữ trạng thái cần hỏi lại trong bảng làm việc của văn phòng thay vì tự đoán rồi quên kiểm. Sau khi có căn cứ, đưa khoản về đúng nơi và rà xem tổng đã đổi ra sao. Việc xử lý thiếu dữ liệu cần có người nhận và hạn đối chiếu, nếu không cuối tháng các khoản chưa rõ lại bị gom vào nhóm khác.
Đọc lãi chuyến trước, lãi xe sau
Lãi chuyến bằng cước trừ chi phí của chuyến. Ví dụ giả định cước 6.000.000 đồng, tổng chi chuyến 4.200.000 đồng thì phần còn lại là 1.800.000 đồng. Con số này chưa cho biết cả tháng chiếc xe có đủ nuôi sửa chữa và các khoản ngoài chuyến hay không. Vì vậy không nên lấy một chuyến tốt để kết luận chiếc xe đang có hiệu quả.
Khi xem báo cáo theo xe hoặc tháng, BlueSail trừ thêm sửa chữa và dầu ngoài chuyến. Báo cáo theo tài xế hoặc tháng còn trừ lương tài xế. Hai góc nhìn có phạm vi khác nhau, không cộng các kết quả với nhau. Người đọc cần ghi kỳ bắt đầu, kết thúc và nhóm đang xem trước khi so số; nếu đổi phạm vi giữa chừng, chênh lệch chưa chắc do vận hành kém đi.
Chi phí mỗi km cần cùng phạm vi
Cách tính khái quát là lấy tổng chi phí trong phạm vi đã chọn chia cho quãng đường tương ứng. Ví dụ giả định một nhóm chuyến có chi 12.000.000 đồng và chạy 2.000 km thì chi bình quân là 6.000 đồng mỗi km. Nếu tử số gồm sửa chữa tháng mà mẫu số chỉ là km của một chuyến, chỉ tiêu sẽ mất ý nghĩa. Hãy ghi rõ khoản chi nào đã được đưa vào.
Đoạn xe rỗng, thời gian chờ và đường khó có thể làm kết quả giữa các chuyến khác nhau. So cùng tuyến và cùng cách ghi km trước khi hỏi tại sao xe này tốn hơn xe kia. BlueSail có báo cáo chi phí mỗi km; số km đi và về của chuyến cũng là căn cứ để kiểm quãng đường. Những đoạn chạy ngoài chuyến cần được nhìn nhận khi giải thích số liệu thay vì mặc định mọi km đều tạo cước.
Kiểm dầu bằng km, lít và điều kiện đổ
Sổ dầu cần ghi đủ xe, ngày, km đồng hồ, lít, tiền và nơi đổ. Giá dầu thay đổi sẽ làm tiền chi tăng dù lượng dùng chưa tăng, nên chỉ so tiền rất dễ kết luận nhầm. Hãy kiểm số lít cùng quãng đường, rồi hỏi về hàng chở, tuyến và cách đổ. Không dùng một định mức chung cho mọi loại xe, vì điều kiện vận hành của từng xe khác nhau.
BlueSail tính lít trên 100 km theo giả định đổ đầy bình, so với định mức riêng của xe và cảnh báo Vượt định mức trên màn hình dầu, Tổng quan và xe. Cảnh báo là điểm bắt đầu kiểm tra, chưa chứng minh có thất thoát. Lần đổ chưa đầy, ghi sai km hoặc bỏ sót một lần đổ có thể làm số lệch. Số km không được lùi giúp chặn một nhóm lỗi, nhưng văn phòng vẫn cần đối chiếu căn cứ.
Ngăn ghi trùng và bỏ sót tiền dầu
Khi một lần đổ đã gắn với chuyến trong sổ dầu, tiền dầu đó được cộng vào chi phí chuyến. Người nhập cần kiểm khoản đã có trước khi ghi thêm dầu bằng tay ở nơi khác. Tình huống dễ nhầm là tài xế báo một tổng tiền đi đường, trong đó có dầu đã nhập riêng. Nếu nhập cả tổng lẫn từng dòng, lãi chuyến giảm vì một khoản bị đếm hai lần.
Văn phòng nên tách tổng báo về thành các khoản thành phần và rà đủ sáu nhóm chi. Dầu không phục vụ chuyến nào được theo dõi ở xe; phiếu sửa chữa có ngày, km, gara và nội dung để tra lại. Tại phần mềm quản lý đội xe, chủ xe có thể xem hồ sơ và chi phí theo biển số thay vì buộc mọi khoản vào một chuyến đang mở.
Duy trì một vòng đối chiếu ngắn
- Mỗi khi xe về, kiểm km cuối và các khoản chi còn thiếu trước khi hoàn thành chuyến.
- Hằng tuần, lọc nhóm chuyến có chênh lệch chi đáng chú ý, hỏi lại các dòng thiếu căn cứ.
- So sổ dầu với tiền dầu đã cộng vào chuyến; tìm khoản trùng và lần đổ chưa gắn đúng xe.
- Khi chốt tháng, đọc riêng lãi xe, lãi tài xế và công nợ; ghi phần khấu hao chưa được tính.
- Lưu CSV để người phụ trách đối chiếu tiếp và thống nhất điều chỉnh nếu phát hiện sai.
Với phần mềm quản lý chuyến xe, có thể lọc theo xe, tài xế, khách, trạng thái và ngày để chọn danh sách cần kiểm. Không nhất thiết rà mọi dòng với cùng mức độ mỗi lần; ưu tiên khoản bất thường và phần chưa chốt nhưng vẫn giữ một lịch kiểm định kỳ. Mục tiêu là biết vì sao số thay đổi, ai đang bổ sung và lúc nào đủ dữ liệu để chủ đưa ra quyết định.
Hỏi đáp
Chi phí xe đã gồm khấu hao tự động chưa?
Chưa. BlueSail theo dõi sửa chữa và dầu ngoài chuyến trong báo cáo xe nhưng chưa tính khấu hao xe. Người phụ trách cần đối chiếu thêm khoản này khi đánh giá tổng chi phí.
Cảnh báo dầu có xác nhận thất thoát không?
Không. Mức lít trên 100 km dựa trên giả định đổ đầy bình. Cần kiểm lần đổ, km, điều kiện đường và dữ liệu bị thiếu trước khi kết luận nguyên nhân.
Có quản lý cảm biến dầu, lốp và phụ tùng không?
Hiện chưa có cảm biến nhiên liệu, lốp, phụ tùng hay thẻ dầu. Sổ dầu và phiếu sửa chữa là căn cứ đang có; nhu cầu ghi nhận riêng có thể chỉnh theo yêu cầu.