Mô hình quán cafe quyết định một đơn đồ uống đi qua những ai, khách chờ ở đâu và quầy cần chuẩn bị gì trước giờ bán. Hai quán cùng diện tích có thể cần cách bố trí người rất khác nếu một bên bán mang đi, bên kia phục vụ khách ngồi làm việc. Vì thế, chủ quán nên so sánh hoạt động hằng ngày trước khi chọn phong cách không gian.
Bài này đặt sáu lựa chọn cạnh nhau theo cách gọi món, ca làm, độ phức tạp của menu và việc giữ hàng. Sau khi chọn hướng phù hợp, bạn có thể đọc kinh nghiệm mở quán cafe để triển khai từng bước và chi phí mở quán cafe để lập ngân sách chi tiết.
So sánh mô hình bằng một lượt khách thực tế
Hãy mô tả từ lúc khách đến đến lúc nhận đồ và thanh toán. Khách đứng đợi hay ngồi bàn, thanh toán trước hay sau, ai xử lý yêu cầu đổi món và ai dọn khu phục vụ? Nếu chưa trả lời được, tên mô hình chỉ là một nhãn. Một quán có thể bán cả tại chỗ lẫn mang đi, nhưng phải chỉ rõ luồng nào là chính để bố trí quầy và người.
Bảng dưới là khung so sánh vận hành, không xếp mô hình nào có lợi nhuận tốt hơn. Mỗi lựa chọn còn phụ thuộc địa điểm, nhóm khách và năng lực của người làm. Khi so sánh, nên dùng cùng một tình huống giả định như khách đến dồn trong buổi sáng, rồi xem quán có thể nhận món, pha chế và giao đồ mà không bỏ sót đơn hay không.
| Lựa chọn | Luồng phục vụ chính | Nhân sự cần chú ý | Menu và hàng dự trữ |
|---|---|---|---|
| Take-away | Gọi tại quầy, nhận rồi đi | Người giao đồ lúc đông | Món dễ hoàn tất, đủ bao bì |
| Ngồi và làm việc | Ngồi bàn, có thể gọi thêm | Theo bàn và dọn chỗ | Món dùng lâu, lựa chọn ăn nhẹ |
| Sân vườn | Bàn rải nhiều khu | Chuyển món xa quầy | Đồ uống ổn định khi mang ra |
| Cafe kèm đồ ăn | Đồ uống và thức ăn khác trạm | Phối hợp quầy với bếp | Nguyên liệu riêng từng nhóm món |
| Chuỗi nhỏ | Nhiều điểm cùng nguyên tắc | Bàn giao và ca tại từng điểm | Công thức chung, theo dõi chuyển kho |
| Ki-ốt | Gọi và lấy tại khoảng quầy hẹp | Làm việc trong không gian nhỏ | Ít nhóm món, bổ sung hàng đúng lúc |
Take-away và ki-ốt khác nhau ở sức chứa của quầy
Take-away ưu tiên khách lấy nhanh, nên tên món, lựa chọn và cách gọi người nhận cần dễ hiểu. Người bán phải phân biệt đơn đang chờ pha với đơn đã xong để khách đến sau không lấy nhầm. Bao bì và vật dụng mang đi là một phần của việc chuẩn bị ca. Thêm món cần thao tác dài có thể làm cả hàng chờ chậm, dù món đó phù hợp thị hiếu.
Ki-ốt thường bị giới hạn chỗ thao tác và chỗ giữ hàng hơn một cửa hàng chuyên bán mang đi. Chủ quán cần tính đường bổ sung nguyên liệu, vị trí cốc và cách người trong ca tránh cản nhau. Ví dụ, nếu chỉ có một lối đứng làm, thêm người chưa chắc tăng được số đơn hoàn tất. Hãy thử cách sắp quầy cùng menu gọn trước khi quyết định mở rộng lựa chọn.
Quán ngồi làm việc phải theo được các lượt gọi thêm
Khách ngồi lâu tạo nhu cầu phục vụ khác khách ghé nhanh. Nhân viên cần biết bàn còn khách, ai vừa gọi thêm và chỗ nào cần dọn, thay vì chỉ đếm số đơn ở quầy. Nếu khách chuyển chỗ hoặc ghép nhóm, thông tin bàn phải được cập nhật. Một đơn đồ uống chính xác vẫn có thể dẫn tới phục vụ sai khi nhân viên mang đến vị trí khách đã rời đi. Khi nhiều người chăm cùng một khu, phần mềm sơ đồ bàn nhà hàng giúp họ tìm bàn còn khách và tiếp tục đơn đang mở.
Ca làm nên bám khung khách vào và thời điểm khách rời quán. Phần việc dọn chỗ có thể tăng vào cuối lượt đông, khi quầy đã bớt đơn mới. Menu nên phù hợp nhu cầu sử dụng nhưng không nhất thiết phải có quá nhiều món ăn kèm. Chủ quán cần kiểm khả năng giữ hàng và chuẩn bị, tránh mở một nhóm món chỉ vì vài khách hỏi mà không đủ sức duy trì chất lượng.
Cafe sân vườn cần giải quyết khoảng cách phục vụ
Bàn rải nhiều khu làm tăng quãng đi giữa khách và quầy. Người nhận món cần gắn đúng khu, đúng bàn; người mang đồ phải biết yêu cầu nào đã được xử lý. Nếu chỉ gọi miệng từ xa, thông tin dễ bị ngắt khi khách khác hỏi. Hãy tính cả thời gian đi lại và dọn bàn khi xếp ca, không chỉ nhìn số đồ uống quầy pha được. Nếu khách ngồi xa quầy, xem cách nhận lượt gọi thêm qua gọi món QR tại bàn.
Gọi qua QR có thể giúp khách gửi lựa chọn ngay tại chỗ nhưng vẫn cần người theo dõi yêu cầu. BlueSail cho nhân viên nhận hoặc từ chối yêu cầu trước khi món vào đơn và xuống bếp. Quán nên phân công rõ người trực hàng chờ, đồng thời giữ cách gọi có phục vụ cho khách cần trợ giúp. Công cụ chỉ hỗ trợ được khi người phụ trách biết lúc nào mình phải xử lý.
Cafe kèm đồ ăn làm tăng việc phối hợp giữa các trạm
Khi bán đồ ăn, một bàn có thể nhận đồ uống sớm nhưng vẫn chờ món nóng. Chủ quán phải thống nhất cách báo món còn thiếu và thứ tự mang ra theo mong muốn của khách. Người phục vụ cần nhìn toàn bộ lượt gọi, còn mỗi trạm cần biết phần mình phải làm. Không nên để khách tự nhắc từng món chỉ vì quầy pha chế và bếp không trao đổi được tiến độ.
Kho cũng phức tạp hơn vì nhóm thực phẩm có cách chuẩn bị và vòng sử dụng khác đồ uống. Hãy xem mức bán thực tế trước khi mở rộng món ăn, đồng thời giữ trách nhiệm kiểm hàng riêng. Ví dụ, bắt đầu bằng một nhóm ăn nhẹ phù hợp thiết bị sẵn có giúp thử sức phối hợp; đó là tình huống minh họa, không phải khuyến nghị thực đơn cho mọi địa điểm.
Chuỗi nhỏ cần thống nhất cách làm giữa các điểm
Khi có nhiều điểm bán, khác biệt không chỉ nằm ở việc nhân số cửa hàng. Công thức, tên tùy chọn và cách bàn giao phải đủ rõ để nhân viên làm đúng khi nhận ca khác hoặc sang điểm khác. Chủ chuỗi nên biết một món bán chậm do nhu cầu địa phương hay do điểm đó thường thiếu nguyên liệu. Tổng doanh thu gộp không giải thích được những khác biệt vận hành như vậy.
Việc chuyển hàng giữa điểm bán cần có căn cứ để không biến thiếu hàng tại nơi này thành số tồn khó hiểu ở nơi khác. BlueSail có chuyển kho, công thức món cùng tùy chọn và giá riêng theo chi nhánh. Đội BlueSail cài sẵn phần thực đơn ban đầu khi mở tài khoản. Chủ quán vẫn cần thống nhất quy tắc nội bộ và kiểm thử tại từng điểm trước khi dùng chung rộng hơn. Nếu nhiều điểm bán cùng phục vụ khách thành viên, xem phần mềm quản lý khách hàng tích điểm để thống nhất hồ sơ và quyền lợi trước khi triển khai chung.
Chọn mô hình vừa với người, menu và nhịp tiếp hàng
Trước khi chốt, hãy chạy thử một ca giả định với người và thiết bị dự kiến. Ghi chỗ phải chờ, món cần hỏi lại và thời điểm quầy thiếu vật dụng. Sau đó thu gọn menu hoặc sửa luồng phục vụ để xử lý nguyên nhân. Không nên chọn mô hình chỉ vì hình ảnh đẹp rồi mới cố ép nhân viên làm những việc không phù hợp mặt bằng.
Trang phần mềm quản lý quán cafe giúp bạn xem cách nối bán hàng, quầy pha chế, kho và ca làm theo lựa chọn đã xác định. Khi trao đổi nhu cầu, hãy mô tả khách gọi ở đâu và ai tiếp nhận từng bước. Một mô tả ca bán cụ thể có ích hơn danh sách tính năng dài, vì nó cho thấy quán cần kiểm soát khâu nào trước khi mở rộng.
Hỏi đáp
Có mô hình cafe nào luôn cần ít người hơn không?
Không thể kết luận chỉ từ tên mô hình. Cần xem độ phức tạp món, giờ khách đến dồn và cách giao đồ. Ki-ốt ít chỗ ngồi vẫn có thể thiếu người nếu menu nhiều thao tác và khách cùng đến trong thời gian ngắn.
Có thể vừa bán take-away vừa phục vụ khách ngồi không?
Có thể kết hợp khi quán phân biệt được nơi nhận món, nơi giao đồ và người theo bàn. Hãy thử lúc hai luồng cùng đông, tránh để khách chờ mang đi chặn đường nhân viên mang đồ ra khu ngồi.
BlueSail có tự nhận đơn trực tiếp từ ứng dụng giao đồ ăn không?
BlueSail chưa kết nối trực tiếp GrabFood hoặc ShopeeFood. Quán có thể nhập đơn kênh bán theo giá sàn và đối soát khoản được chuyển về. Gọi món QR tại bàn phục vụ khách đang ở quán.