Kế hoạch kinh doanh quán cafe cần nối được ý tưởng với tiền và người thực hiện. Một bản viết hay nhưng không chỉ ra ai làm, khi nào xem lại và lấy số ở đâu sẽ nhanh bị bỏ quên sau khai trương. Chủ quán nên dùng tài liệu này như một bản làm việc: ghi điều đã biết, điều còn giả định và bằng chứng cần thu thêm.
Bài viết đưa khung kế hoạch cùng cách thử doanh thu, xếp ca và kiểm tiến độ trong 90 ngày đầu. Phần chuẩn bị trước ngày bán được trình bày riêng ở kinh nghiệm mở quán cafe. Khi đã chốt cách phục vụ, bạn có thể xem phần mềm quản lý quán cafe để tổ chức đơn bán, nguyên liệu và ca làm theo bản kế hoạch đó.
Viết rõ quán phục vụ ai và vào lúc nào
Mô tả một nhóm khách chính bằng nhu cầu cụ thể: ghé trước giờ làm, mua mang đi sau bữa trưa hay ngồi trao đổi vào buổi tối. Ghi lý do họ chọn quán, thời gian thường ghé và điều khiến họ bỏ đi. Không dùng các nhận xét như ai cũng uống cafe để thay cho khảo sát. Hỏi trực tiếp khách trong khu vực, quan sát nhịp đi lại và ghi ngày giờ để biết điều mình thấy có lặp lại hay chỉ xảy ra một lần.
Mỗi nhận định cần đi kèm cách kiểm. Nếu cho rằng khách cần lấy đồ nhanh, hãy thử một lượt gọi và pha với thực đơn dự kiến rồi đo thời gian chờ. Nếu nghĩ khách ngồi lâu sẽ gọi thêm, ghi cách nhân viên tiếp nhận lượt gọi thứ hai. Kết quả khảo sát có thể khiến bạn thu hẹp nhóm khách; điều đó giúp quyết định menu và giờ mở rõ hơn việc giữ quá nhiều nhóm với những yêu cầu trái nhau.
Chọn mô hình và vị trí bằng các điều kiện phải đạt
Mô hình cần phù hợp với cách khách nhận đồ, chỗ ngồi và khả năng tiếp hàng. Chỉ ghi lựa chọn đã nghiêng về cùng lý do; phần so sánh chi tiết có trong bài mô hình quán cafe. Nếu chưa quyết được, giữ một danh sách điều kiện cần kiểm thay vì mua sắm cho nhiều phương án cùng lúc. Mỗi phương án phải chỉ ra phần diện tích dùng cho quầy, chỗ chờ và đường đi phục vụ.
Với vị trí, lập các tiêu chí gắn với nhóm khách: khả năng nhìn thấy quán, lối tiếp cận, nơi dừng xe và nhịp khách theo buổi. Đến quan sát ở những khung giờ dự định bán, kể cả lúc thời tiết không thuận. Chi phí thuê thấp chưa đủ nếu quầy không thể bố trí theo luồng phục vụ. Ghi những điều phải xác nhận với bên cho thuê và ngày chốt, để kế hoạch biết khi nào một địa điểm có thể bị loại.
Giữ menu vừa sức và thử lời hứa phục vụ
Bản kế hoạch chỉ cần nêu nhóm món chủ lực, nhóm bổ sung và nguyên tắc thay đổi. Với mỗi nhóm, xác định nguyên liệu dùng chung, công đoạn chậm và người làm được. Thử một ca có nhiều lượt gọi gần nhau để xem món nào kéo dài hàng chờ. Đừng ghi doanh thu của một menu rất rộng nếu thiết bị và người dự kiến chỉ đủ làm một phần trong đó. Nếu dự định để khách tự chọn món trên điện thoại, đưa bước nhân viên nhận yêu cầu của gọi món QR tại bàn vào ca thử.
Chốt cách gọi tên, size, tùy chọn và xử lý món hết trước khi dự toán bán. Ghi ngày xem lại món bán ít để tránh nhập nguyên liệu mãi vì ngại bỏ món. Giá bán trong kế hoạch phải dựa trên chi phí và hoàn cảnh của quán, không lấy một mức phổ biến chưa kiểm chứng. Khi menu đổi, cập nhật dự toán hàng, nhịp làm và nội dung hướng dẫn nhân viên cùng lần, vì các phần đó ảnh hưởng lẫn nhau.
Khung kế hoạch để chủ quán điền và giao việc
Bảng này là khung làm việc, không phải mẫu có sẵn số liệu thị trường. Thêm cột người phụ trách và hạn hoàn thành khi đưa vào tài liệu riêng của quán. Mỗi dòng nên lưu cả điều đang giả định lẫn bằng chứng đã có; nếu chỉ ghi quyết định cuối mà không ghi căn cứ, người sửa sau sẽ không biết điều gì cần thử lại.
| Phần kế hoạch | Nội dung cần điền | Căn cứ xem lại |
|---|---|---|
| Khách chính | Nhu cầu, giờ ghé và lý do chọn quán | Ghi nhận hỏi khách và quan sát tại khu vực |
| Cách phục vụ | Mô hình, luồng nhận và giao đồ | Ca thử cùng người dự kiến |
| Vị trí bán | Điều kiện bắt buộc của mặt bằng | Khảo sát theo buổi và điều khoản thuê |
| Danh mục món | Nhóm chủ lực, phần bổ sung, kỳ rà soát | Công thức và khả năng pha chế |
| Vốn và lịch chi | Tiền đầu tư, vận hành và khoản dự phòng | Báo giá thật cùng hạn thanh toán |
| Mức bán dự kiến | Đơn mỗi ngày và giá trị đơn bình quân | Kịch bản chậm, cơ sở và cao hơn |
| Người theo ca | Vai trò, thời gian và người thay | Lịch tuần và việc bàn giao |
| Việc trong 90 ngày | Mốc kiểm, quyết định và giới hạn chi | Biên bản xem lại theo tuần |
| Chỉ số điều hành | Định nghĩa, nguồn số và người kiểm | Bảng kết quả có ngày cập nhật |
Dự toán chi phí và doanh thu bằng các giả định nhìn thấy được
Tách vốn trước mở cửa, chi vận hành mỗi tháng và khoản dự phòng. Dùng bài chi phí mở quán cafe để lập chi tiết khoản chi; bản kế hoạch giữ tổng theo nhóm, lịch trả và nguồn tiền. Tiền cọc hoặc tiền trả trước có thể làm thiếu tiền dùng ngay dù không phải toàn bộ là chi phí của tháng đầu. Vì vậy cần một bảng dòng tiền bên cạnh bảng dự toán kết quả bán. Để chuẩn bị căn cứ cho phần chi nguyên liệu của từng món, xem cách ghi sản lượng và lượng dùng với phần mềm định lượng nguyên liệu.
Ví dụ giả định, quán dự tính 80 đơn mỗi ngày, giá trị bình quân 35.000 đồng và bán 30 ngày thì doanh thu tháng là 84 triệu đồng. Nếu chi phí biến đổi giả định chiếm 40%, phần còn lại là 50,4 triệu đồng. Trừ tiếp 45 triệu đồng chi phí cố định giả định sẽ còn 5,4 triệu đồng trong phạm vi ví dụ này. Đây là phép thử kế hoạch, chưa đại diện cho lợi nhuận đầy đủ hoặc mức bán nên áp cho quán của bạn.
Tiếp tục thử kịch bản chậm với 60 đơn mỗi ngày, giữ các giả định còn lại. Doanh thu ví dụ còn 63 triệu đồng, phần sau biến phí là 37,8 triệu đồng; so với chi phí cố định trên thì thiếu 7,2 triệu đồng. Kết quả cho biết kế hoạch cần dự phòng tiền và một mốc điều chỉnh, không có nghĩa chắc chắn sẽ xảy ra. Nếu thay giá, số người hoặc ngày mở, sửa tất cả phép tính liên quan để không giữ các giả định mâu thuẫn.
Xếp người theo ca và giao rõ việc bàn giao
Dự kiến số lượt khách theo khung giờ rồi gắn với các vai trò nhận món, pha chế, giao đồ và dọn chỗ. Một người có thể kiêm việc khi vắng nhưng phải biết ai tiếp nhận khi khách đến dồn. Ghi người thay trong trường hợp nghỉ đột xuất và cách liên hệ quản lý. Không dùng tổng số nhân viên cả ngày để kết luận ca nào cũng đủ người, vì nhu cầu thường tập trung vào một khoảng ngắn.
Bàn giao cần có đơn chưa xong, nguyên liệu sắp hết và tiền của ca. Chủ quán cũng ghi phần việc mình trực tiếp làm để biết kế hoạch có đứng được khi vắng mặt hay không. Mỗi tuần so lịch dự kiến với giờ làm thực tế rồi điều chỉnh ca tiếp theo. Nếu giảm người làm khách chờ lâu hơn, cần xem cả đơn bỏ đi và việc làm lại, thay vì chỉ ghi nhận đã tiết kiệm được một khoản lương.
Chia 90 ngày đầu thành ba lần kiểm quyết định
Trong 30 ngày đầu của kế hoạch này, ưu tiên làm ổn thao tác và ghi số đúng. Theo dõi món bị hỏi lại, đơn làm lại, thiếu nguyên liệu và chênh lệch bàn giao. Chọn ít việc sửa mỗi tuần, ghi người làm và ngày kiểm kết quả. Chưa cần đổi đồng thời cả menu, giá và giờ bán, vì sẽ khó biết yếu tố nào giúp tình hình tốt lên.
Từ ngày 31 tới ngày 60, so giả định doanh thu với số thực theo từng buổi. Kiểm món nào tạo phần đóng góp, ca nào thường dư hoặc thiếu người và tiền dự phòng còn đủ cho những khoản sắp trả. Thử một thay đổi có thời hạn, giữ số trước và sau trên cùng cách đếm. Kế hoạch cần có quyền dừng thử nếu tiền hoặc khả năng phục vụ vượt giới hạn chủ đã đặt.
Từ ngày 61 tới ngày 90, xem thay đổi nào giữ được kết quả và điều nào nên bỏ. Lập bản kế hoạch kỳ tiếp theo từ dữ liệu đã quan sát, gồm cả tuần yếu chứ không chỉ ngày bán tốt nhất. Quyết định giữ, thu gọn hay mở rộng cần gắn với tiền còn lại, người có thể đảm nhiệm và nhu cầu lặp lại. Mốc 90 ngày là lịch xem của bản mẫu, không phải thời hạn hoàn vốn hoặc lời hứa quán sẽ ổn định.
Chọn chỉ số đủ ít để xem đều
Bắt đầu với số đơn, doanh thu sau giảm, giá trị đơn bình quân, lãi gộp, hàng hủy và chênh lệch tiền ca. Ghi định nghĩa ngay cạnh chỉ số: đơn hủy có tính hay không, doanh thu lấy theo ngày bán hay ngày nhận tiền, ai xác minh khoản thiếu. Dùng một ngày cố định trong tuần để xem, rồi giao một hành động cụ thể cho kỳ sau. Chỉ số không dẫn tới việc làm dễ trở thành báo cáo được gửi nhưng không ai sử dụng.
BlueSail có báo cáo doanh thu theo ngày, giờ, món và nhóm món kèm lãi gộp để chủ đối chiếu giả định trong kế hoạch. Dữ liệu bán chỉ hữu ích khi nhân viên ghi đủ đơn và chi phí liên quan được cập nhật. Hãy dùng kết quả cùng ghi nhận tại quán về thời gian chờ và phản hồi khách, vì một bảng doanh thu chưa giải thích được toàn bộ trải nghiệm phục vụ.
Hỏi đáp
Bản kế hoạch có cần dài mới dùng được không?
Không cần kéo dài bằng mô tả chung. Cần đủ quyết định, giả định, nguồn tiền, người làm và ngày xem lại. Phụ lục giữ báo giá hoặc công thức chi tiết, còn bản làm việc chính nên để chủ quán và người quản lý cùng cập nhật được.
Chưa mở bán thì lấy số đơn dự kiến ở đâu?
Dùng quan sát khu vực, khảo sát và ca thử để lập nhiều kịch bản, ghi rõ đó là giả định. Sau mở bán, thay dần bằng số thật. Không dùng sức chứa chỗ ngồi như số đơn chắc chắn có, vì còn phụ thuộc lượt khách và khả năng phục vụ.
BlueSail có tự lập kế hoạch và bảo đảm doanh thu không?
Không có chức năng tự lập bản kế hoạch kinh doanh hay bảo đảm mức bán. Chủ quán lập các giả định và quyết định; báo cáo bán hàng giúp kiểm lại kết quả để sửa kế hoạch qua từng kỳ.